Десмургия

Десмургия

Десмургия дегеніміз — таңғыш байлау және қолдану турады ілім. Таңғыш- адам денесіне емдік мақсатта таңылған материал. Таңғыштар адамның жарасын, сынықты т.б. ауруларды емдеуге қолданылады.  Әрбір медицина қызметкері таңудың түрлерін білуі керек, кез келген уақытта, кез келген жерде, жағдайда дереу көмек көрсетіп, қан тоқтатып, жараны байлау үшін таңғышты қолдана білуі тиіс.

Десмургия қазақша

Таңғыш жасалған материалына қарай жұмсақ және  қатты болып бөлінеді. Қолдану мақсатына қарай:

  • Қорғайтын таңғыш болады- ол жараны инфекция түсуден қорғайды.
  • Қысатын таңғыш – қан тоқтату үшін дененің бір жеріне қысым жасайды.
  • Қозғалтпайтын таңғыш- иммобилизациялайтын- сынықты не шыққан буынды қозғалтпай науқасты тасымалдау, емдеу кезінде пайдаланады.
  • Ауа жібермейтін – окклюзиялық таңғыш- плевра қуысы жарақаттанған кезде салынады.
  • Коррекциялайтын-түзейтін таңғыш- дененің дұрыс емес біткен жерлерін түзейді, мыс, гипс жаға мойны қисық болып туған балаға салынады.
  • Тартатын, созатын таңғыш- сынықты емдеуде қолданылады.

Таңғыш ретінде дәкеден істелген бинт, мақта, эластик бинт, торлы-түтікше бинт, мақта-мата  материалын қолданады. Материал ретінде – ағаш, гипс, металл, пластмасса, клей т.б. қолданады.

Жұмсақ таңғыштар: бинт, үшбұрыш орамал, клей, праща, эластик, торлы түтікше. Қатты таңғыштар: шина, гипс, пластмасса, клеол, желім.

Жұмсақ таңғыштар 2 бөліктен тұрады:

  • жараны жабатын стерильді салфетка.

оны бекітетін таңғыш материал.

Көбіне таңғыш ретінде бинтті пайдаланады. Оның спиральді, орап байлау, жорғалата байлау, 8-тәрізді байлау, айқастырып  байлау т.б. түрлері бар.

Үшбұрыш (косынка) орамал- бас, аяқ, қол жарақаттанған кезде таңылады. Праща- бастың шығыңқы тұстарына: мұрын, иек, маңдай, желке тұсқа салынады. Жеке таңу пакеті (ИПП)- дайын стерильді пакетке салынған бинт, 2 жұмсақ уыс  мақтасы бар, пакет іш жағынан резинамен тысталған. Бинт, бір уыс мақта аралас сырылған 2 бөлігі жараны жабуға, сыртқы тысы кеуде жарасын бітеуге қолданылады. Клейлі (желімді) таңғыш – жараны инфекциядан қорғау үшін таңылады. Салфетканы  жараға клейлі таңғышпен желімдеп бекітуге болады.

Кейбір науқастарды сүйегі сынып, буыны шыққан кезде тасымалдау кезінде жарақат алған  жерін қозғалтпайтын ету керек. Ол үшін иммобилизациялық тасымалдау  шиналарын пайдаланады. Мұндай адамды фельдшер жалғыз не екі адам болып, үш адам болып қолмен тасымалдауға болады.  немесе коляскамен, каталкамен, зембілмен тасымалдауға болады. қандай әдіспен тасымалдаса да мына ережелер сақталуы керек:

  • Шина оқиға болған жерде санылады. Әуелі жарасы таңылып, содан кейін шина салынуы керек.
  • Шина зақымдалған тұстағы көрші 3 буынды, кем дегенде 2 буынды бекітуі тиіс. Тоқпан жілік сынғанда және ортан жілік сынғанда міндетті түрде көрші 3 буын бекітіледі.
  • Науқасты өте ақырын тасымалдау керек.
крамер шинасы

Крамер шинасын салу кезіндегі көрініс

Суретте иық сүйегі сынған кезде Крамер шинасымен тасымалдау   иммобилизациясын жасау:  а —шинаны әзірлеу;    б—таңу.

Науқасты шина салып, тасымалдаған кезде қай жері ауыратынына байланысты түрлі жағдайда жатқызады:

  • Басы зақымдалса— басын жұмсақ дөңгелекке жатқызып, қырын қаратады. Басын  мойынға салынған Шанц шинасы көмегімен де, зембілге таңып та бекітуге болады. Науқасты   жатқызып  тасымалдайды.
  • Трахея, өңеш жарақаттанғанда мойнын таңып, басын алға иеді, шалқайтып отырғызып тасымалдайды. Мойны жарақаттанғанда Шанц шинасымен мойнын орап бекітеді.Ол басын тіреп, қозғалтпайтындай болуы керек.

Немесе тақтайға басын, мойнын, кеудесінің жоғарғы жағын жатқызып, байлап бекітеді. Жатқызып тасымалдайды.

  • Кеудеде қабырғалар, төс сынғанда, кеуде органдары жарақаттанғанда жарасын байлап, шалқайтып отырғызып тасымалдайды.
  • Іш органдары ауырғанда жатқызып, басына көпшік салып, тізесін сәл бүгіп тасымалдайды.
  • Омыртқалар жарақаттанған кезде науқасты қатты зембілге жатқызады, бел астына кішкентай көпшік салып, тізесінің астына валик салып, науқасты зембілге таңып тастайды немесе зембілге етпетінен жатқызады.
  • Жауырын, бұғана, қол сүйектері зақымданған кезде қолды шынтақтан бүгіп, денеге келтіріп, мойнына асып қояды.
  • Жамбас сүйек сынғанда қатты зембілге жатқызып, тізелерін сәл бүгіп, тізе астына биік валик салады, екі аяғын екі жаққа қарай алшақтатып, науқасты зембілге таңып қояды, басына көпшік салады.
  • Аяғына зақым келсе, Дитерихс, Крамер шинасын таңып, ауыратын аяғын жоғары көтеріңкі қылып зембілге жатқызып тасымалдайды.

Транспорттық (тасымалдайтын) Дитерихс, Крамер шиналарын т.б. шиналарды  пайдаланып боған соң түзетіп дезинфекциялайды.

Таңу ережелері:

  • Таңылатын бөлік қол жететіндей және физиологиялық жағдайда болуы керек.
  • Таңғанда науқастың бет-әлпетіне қарап, ауырсынбай ма соны бақылап отырады.
  • Бинтті солдан оңға, шеттен ортаға қарай орайды.
  • Бір қолмен бинтті жазып, бір қолмен оны түзеп жатқызады.

Гипс таңғыш— тез қататын, емдеуге қолданылатын таңғыш. Гипс ұнтағы мен бинттен жасалынады.

Гипс- сұр түсті сульфат кальций ұнтағы, сумен араластырған кезде тез қатады. Оны гипс таңу кабинетінде дайындап таңады. Гипс таңғыш түрлері: 1.бітеу, 2 алмалы-салмалы (лонгета). 3.  «етік». 4 «жаға».   5. «корсет». 6 «коксит». 7. «кроватка». 8. «тутор» және т.б.

Гипс таңғышы салынатын  бөлік физиологиялық ұтымды жағдайға келтіріліп, 2 көрші буын бекітіліп, шошайған сүйек тұстарына бір уыс мақта салынады. Тері мен гисп бинті арасына гипс күйігінен сақтау үшін бір қабат мата  төсейді. Бір сағат бойы гипс салынған адамды қадағалап, таңғыш қыспай ма, еті көгеріп, ісіп, ауырмай ма, соны  сұрап тұру керек.

Фельдшер медпункт жағдайында амбулаториялық науқасқа  тек лонгета сала алады. Егер гипс  таңғышы қысып тұрса, оны кесіп, босатып қайта салады.

Салынған гипс таңғышына травма алған уақыты, гипс салынған уақыт, шамамен гипсті шешетін уақыт қарындашпен белгіленеді.

Ауруханада емделіп жатқан травмалық науқастарға неше түрлі емдік шиналар салады. Олар Илизаров, Белер, ЦИТО шианалары және т.б. шиналар. Оларды  сынған бөлікті иммобилизация үшін таңып, сынық бітіскен соң алып тастайды.

Материалды достарыңмен бөлісіңіз
comments powered by HyperComments
НашарОнша емесОрташаЖақсыТамаша (әлі баға қойылмады)
Загрузка...

Ұқсас материалдар ...